Producenci żywności, którzy dążą do ograniczenia wpływu swojej działalności na środowisko muszą na bieżąco monitorować zmiany legislacyjne oraz śledzić trendy w zakresie systemów zbiórki i przetwarzania odpadów.
Sowa Bistro: PET zamiast papieru
W ponad połowie ze 180 punktów Cukierni Sowa w Polsce działa koncept Sowa Bistro, oferujący sałatki, przekąski i dania lunchowe. Do ubiegłego roku produkty te sprzedawane były w opakowaniach wykonanych z papieru powlekanego polietylenem o „kraftowym”, rzemieślniczym designie. W ubiegłym roku firma zdecydowała, że zastąpi je przezroczystymi opakowaniami z PET.
– Przeanalizowaliśmy to, co dzieje się z opakowaniem po jego wykorzystaniu i okazało się, że papier pokryty warstwą polietylenu, zapewniającą barierę dla tłuszczu i pary wodnej, choć wygląda „eko”, to w praktyce nie jest w Polsce poddawany recyklingowi materiałowemu. Poszukaliśmy więc rozwiązania, które może być poddawane recyklingowi i dla którego istnieją powszechnie dostępne technologie jego przetwarzania w procesach recyklingu. Ostatecznie zdecydowaliśmy się na opakowania wykonane z PET, który co najmniej równie skutecznie chroni produkty, a jednocześnie nadaje się do recyklingu materiałowego i w praktyce jest jednym z najczęściej przetwarzanych tworzyw w Polsce – mówi Joanna Hermanowicz, kierownik ds. badań i rozwoju w Cukierni Sowa.
Proces zmiany opakowań trwał rok i obejmował wybór materiału i dostawcy, testy, redesign, a także kampanię informacyjną i rebranding. Obecnie na półkach Sowa Bistro stoją sałatki i dania w opakowaniach ze sztywnego, przejrzystego materiału wykonanego pochodzącego ze źródeł pierwotnych oraz z zawartością wysokiej jakości recyklatów.
Tworząc strategię rozwoju na kolejne lata, Cukiernia Sowa opracuje system mierzenia efektów środowiskowych wynikających ze zmiany materiału opakowaniowego na PET.
Papier pod lupą Millano Group
Firma Millano, jeden z największych w Polsce producentów czekolady i słodyczy pracuje nad ruchem w odwrotnym kierunku, starając się weryfikować możliwość zastąpienia tradycyjnych opakowań foliowych pod czekolady papierowym odpowiednikiem. Spowodowane jest to brakiem popytu u recyklerów na odpady z elastycznych z tworzyw sztucznych, do których należą folie. Wynika to z dużego zróżnicowania całej elastycznej frakcji odpadów z tworzyw sztucznych, co sprawia, że ich odpowiednia segregacja nie jest obecnie uzasadniona ekonomicznie. W efekcie odpady opakowaniowe z tworzyw, których nie da się przekazać do recyklingu materiałowego, trafią do instalacji przygotowania paliw alternatywnych.
– W kontekście wymagań PPWR, które przewiduje ustanowienie szczegółowych kryteriów projektowania opakowań do recyklingu, a od 2030 r. obowiązek osiągnięcia określonych klas wydajności recyklingu jako warunku wprowadzania opakowań na rynek, rozpoczęliśmy poszukiwania nowych rozwiązań.
Ze względu na niepewność co do kierunków rozwoju rynku recyklingu w najbliższych latach, dążymy do opracowania alternatywnych rozwiązań opakowaniowych, które zapewnią elastyczność i gotowość na różne scenariusze regulacyjne i rynkowe – mówi Magdalena Soboczyńska, specjalistka ds. wdrażania opakowań w Millano Group.
Papier, mimo że nadaje się do recyklingu i postrzegany jest przez konsumentów jako bardziej przyjazny środowisku niż tworzywa sztuczne, nie zapewnia właściwości ochronnych i barierowych wymaganych w opakowaniach czekolady. W praktyce musi on być pokryty warstwą, która z jednej strony zabezpieczy produkt, a z drugiej nie utrudni recyklingu w strumieniu papieru. Materiał ten musi skutecznie powstrzymywać tlen, parę wodną, a przede wszystkim tłuszcz, który nie może przenikać na zewnętrzną stronę opakowania. Dodatkowo musi być odpowiednio elastyczny, podatny na formowanie i kompatybilny z istniejącymi liniami pakującymi, bez konieczności wprowadzania istotnych zmian technologicznych.
– Nie możemy zapominać o najważniejszym aspekcie: ochronie produktu, która bezpośrednio przekłada się na ograniczanie marnowania żywności, co wiąże się z istotnym obciążeniem środowiskowym w całym łańcuchu dostaw. Dlatego dokładamy wszelkich starań, aby zmiana opakowania nie skracała terminu przydatności produktu lub wpłynęła na niego w jak najmniejszym stopniu – podkreśla Magdalena Soboczyńska.
Millano od roku bada w swoim laboratorium opakowanie z papieru pokrytego lakierem barierowym. Ocenie poddawane jest zarówno opakowanie, jak i przechowywana w nim czekolada. Produkty zostały również przekazane do specjalistycznego laboratorium zewnętrznego, które przeprowadzi bardziej zaawansowane testy. Na końcowe wyniki trzeba jednak jeszcze poczekać, bo w przypadku czekolady termin przydatności do spożycia wynosi nawet dwa lata, a szybszego upływu czasu nie można zasymulować, np. poprzez podgrzanie produktu.
– Długi cykl badań sprawia, że musimy uważnie obserwować trendy na rynku i wprowadzać nowe opakowania dla naszych produktów z dużym wyprzedzeniem – zwraca uwagę Magdalena Soboczyńska.
Natureef pomaga śledzić zmiany
Polscy producenci żywności podejmują liczne działania ograniczające negatywny wpływ ich działalności na środowisko. Korzystają z zielonej energii, planują produkcję z uwzględnieniem sezonowości surowców, optymalizują wykorzystania surowców w procesie technologicznym, zachęcają do zakupu produktów z krótszym terminem przydatności i współpracują z organizacjami i aplikacjami przeciwdziałającymi marnowaniu żywności. W obszarze opakowań na decyzje w coraz większym stopniu wpływa prawo, oraz które wprowadzają wymóg projektowania opakowań zdatnych do recyklingu, uwzględniający warunki zbiórki, sortowania i przetwarzania oraz zdolność do recyklingu w UE.
– Wiodący producenci żywności w Polsce, tacy jak firmy zrzeszone w stowarzyszeniu Natureef, w tym Cukiernia Sowa i Millano Group systematycznie śledzą prawne i rynkowe zmiany sięgając po wydawane przez nas poradniki, uczestniczą w spotkaniach z ekspertami, czy wizytach w zakładach przetwarzania odpadów organizowanych przez Natureef. Bez praktycznego zrozumienia tych obszarów trudno podejmować odpowiedzialne decyzje projektowe i wdrażać rozwiązania opakowaniowe – mówi Jaśmina Solecka, prezes stowarzyszenia Natureef.
Zdjęcie:
Opakowania sałatek i dań Sowa Bistro z materiału PET
Fot.: Materiały Cukierni Sowa
